8 nguyên nhân khớp gối kêu lục cục khi vận động

Khớp gối kêu lục cục là tình trạng khá phổ biến, có thể xuất hiện khi co duỗi hoặc vận động và gặp ở nhiều độ tuổi khác nhau. Hiện tượng này có thể bắt nguồn từ những thay đổi thông thường tại khớp hoặc liên quan đến một số vấn đề bệnh lý. Vậy đầu gối kêu lục cục khi co duỗi do đâu và đâu là cách cải thiện khớp gối kêu lục cục phù hợp?

Trong bài viết dưới đây, TS.BS. Nguyễn Đình Dũng, cố vấn chuyên môn của Dược phẩm Vera Sunshine sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn nguyên nhân khớp gối kêu lục cục và cách giúp cải thiện tình trạng. 

Khớp gối kêu lục cục là gì?

Khớp gối kêu lục cục là tình trạng xuất hiện các âm thanh như lục cục, lạo xạo hoặc tiếng “rắc” khi co duỗi và vận động đầu gối. Khớp gối được cấu tạo từ xương, sụn, dây chằng, gân, cơ và nhiều cấu trúc hỗ trợ khác. Chúng phối hợp để đầu gối chịu trọng lượng cơ thể, gập duỗi và duy trì khả năng vận động. Khi chuyển động giữa các cấu trúc này thay đổi, đầu gối có thể phát ra âm thanh.

Không phải mọi trường hợp đầu gối kêu lục cục đều là bệnh. Tiếng kêu không kèm đau, sưng hay hạn chế vận động thường ít đáng lo ngại hơn. Ngược lại, tiếng kêu xuất hiện cùng các triệu chứng bất thường cần được theo dõi kỹ.

8 nguyên nhân khớp gối kêu lục cục khi vận động

Khớp gối kêu lục cục khi vận động có thể liên quan đến chuyển động bình thường của khớp, quá trình lão hóa, chấn thương hoặc một số bệnh lý xương khớp. Dưới đây là 8 nhóm nguyên nhân thường gặp.

Chuyển động sinh lý 

Ở một số người, đầu gối có thể phát ra tiếng kêu khi gân, dây chằng hoặc các mô mềm thay đổi vị trí trong quá trình co duỗi. Tiếng kêu dạng này thường xuất hiện không liên tục và không gây đau. Người bệnh vẫn đi lại, co duỗi đầu gối và sinh hoạt bình thường.

Do đó, nếu đầu gối chỉ thỉnh thoảng kêu nhưng không sưng, đau hay mất vững, tình trạng này chưa chắc phản ánh tổn thương nghiêm trọng. Tiếng khớp đơn thuần khá phổ biến ngay cả ở người không mắc bệnh khớp.

Tuổi tác 

Tuổi càng cao, sụn khớp càng dễ xuất hiện những thay đổi do quá trình lão hóa tự nhiên. Bề mặt sụn vốn trơn láng có thể trở nên thô ráp hơn. Khi đầu gối co duỗi, chuyển động giữa các bề mặt khớp không còn trơn tru như trước và có thể tạo ra tiếng lạo xạo hoặc lục cục.

Tuy nhiên, tuổi tác không đồng nghĩa chắc chắn mắc bệnh khớp. Điều cần chú ý là tiếng kêu có xuất hiện kèm đau, cứng khớp hoặc hạn chế vận động hay không. Ở người bị thoái hóa khớp, tình trạng mòn sụn có thể khiến khoảng cách giữa các đầu xương giảm và gây tiếng crepitus khi vận động.

Thừa cân

Khớp gối là một trong những vị trí phải chịu phần lớn trọng lượng của cơ thể. Vì vậy, cân nặng tăng có thể làm áp lực cơ học đặt lên khớp lớn hơn. Tình trạng này kéo dài có thể thúc đẩy quá trình tổn thương và thoái hóa sụn, đặc biệt ở người thường xuyên đứng lâu, đi lại nhiều hoặc mang vật nặng.

Thừa cân, béo phì cũng được ghi nhận là một yếu tố làm tăng nguy cơ viêm và thoái hóa khớp gối. Khi cấu trúc khớp thay đổi, người bệnh có thể nhận thấy khớp gối kêu lục cục khi vận động rõ hơn.

Chấn thương 

Chấn thương đầu gối là nguyên nhân cần chú ý nếu tiếng kêu xuất hiện đột ngột sau té ngã, chơi thể thao hoặc xoay người sai tư thế.

Rách sụn chêm có thể gây tiếng lách cách khi vận động. Người bệnh còn có thể cảm thấy đầu gối bị mắc, khóa khớp, sưng hoặc không vững khi đi lại.

Tổn thương dây chằng, đặc biệt dây chằng chéo trước, cũng có thể tạo ra tiếng “rắc” hoặc “bụp” ngay tại thời điểm chấn thương. Sau đó, đầu gối thường đau, sưng và có cảm giác lỏng hoặc mất vững.

Nếu tiếng kêu xuất hiện ngay sau một chấn thương và kèm đau hoặc khó chịu, người bệnh không nên tiếp tục vận động mạnh.

Vận động quá sức 

Chạy bộ, đạp xe, bật nhảy, squat hoặc các hoạt động cần co duỗi đầu gối liên tục có thể tạo áp lực lớn lên các cấu trúc quanh khớp. Đặc biệt, việc tăng cường độ tập quá nhanh hoặc vận động khi cơ thể chưa được khởi động đầy đủ có thể gây kích thích gân, mô mềm và vùng quanh xương bánh chè.

Một số tình trạng như hội chứng dải chậu chày có thể gây tiếng bật hoặc lách cách ở phía ngoài đầu gối. Các triệu chứng thường rõ hơn khi chạy hoặc thực hiện động tác gập duỗi lặp lại. Đây cũng là lý do những người chơi thể thao nên điều chỉnh cường độ tập phù hợp và dành thời gian phục hồi.

Ít vận động

Ít vận động trong thời gian dài có thể làm nhóm cơ quanh đùi và đầu gối yếu đi. Khi khả năng kiểm soát khớp giảm, chuyển động của xương bánh chè và các cấu trúc quanh đầu gối có thể kém ổn định hơn.

Người ít vận động cũng thường cảm thấy cứng đầu gối sau khi ngồi lâu. Khi đứng lên hoặc bắt đầu đi lại, khớp có thể xuất hiện tiếng kêu rõ hơn. Điều quan trọng là nên tăng mức vận động từ từ, tránh tập quá sức khi đầu gối đang đau hoặc sưng.

Thiếu dưỡng chất

Chế độ ăn uống không cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết có thể ảnh hưởng đến quá trình duy trì sức khỏe xương khớp. Một số dưỡng chất như vitamin D, canxi, omega-3 và protein đóng vai trò quan trọng đối với xương, sụn và các mô quanh khớp. Vì vậy, xây dựng khẩu phần ăn đa dạng, cân bằng giúp bổ sung dưỡng chất cần thiết và hỗ trợ khớp duy trì khả năng vận động linh hoạt.

Bệnh lý 

Một số bệnh lý xương khớp có thể khiến khớp gối kêu lục cục khi vận động, đặc biệt khi tiếng kêu xuất hiện thường xuyên và đi kèm đau, sưng hoặc cứng khớp. Các bệnh lý thường gặp gồm:

• Thoái hóa khớp gối: Sụn khớp bị hao mòn khiến bề mặt khớp kém trơn tru, dễ xuất hiện tiếng lục cục hoặc lạo xạo khi co duỗi.
• Khô khớp gối: Khả năng bôi trơn của khớp giảm khiến các cấu trúc bên trong vận động kém linh hoạt và có thể phát ra tiếng kêu.
• Bệnh gout: Tinh thể urat tích tụ trong khớp có thể gây viêm, đau, sưng và ảnh hưởng đến hoạt động của khớp gối.
• Viêm khớp mạn tính: Tình trạng viêm kéo dài có thể gây tổn thương sụn, khiến khớp đau, cứng và phát ra tiếng lạo xạo khi vận động.
• Gai khớp gối: Gai xương hình thành quanh vùng khớp bị tổn thương có thể làm chuyển động của đầu gối kém trơn tru và gây tiếng lục cục.
• Viêm bao hoạt dịch khớp gối: Bao hoạt dịch bị viêm có thể gây đau, sưng, cứng khớp và khó chịu khi co duỗi đầu gối.

Nếu khớp gối kêu lục cục kéo dài kèm đau nhức, sưng, cứng khớp hoặc hạn chế vận động, người bệnh nên thăm khám để xác định chính xác bệnh lý liên quan.

Triệu chứng của khớp gối kêu lục cục

Tiếng lục cục ở đầu gối không phải lúc nào cũng đi kèm triệu chứng. Nếu chỉ có tiếng kêu nhẹ, không đau và khả năng vận động vẫn bình thường, tình trạng thường ít đáng lo hơn.

Ngược lại, người bệnh cần chú ý khi khớp gối kêu lục cục đi kèm một hoặc nhiều biểu hiện sau:

• Đau nhức đầu gối khi vận động.
• Đau khi đứng lên hoặc ngồi xuống.
• Sưng hoặc nóng quanh khớp.
• Cứng đầu gối sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu.
• Khó co hoặc duỗi chân hết mức.
• Cảm giác đầu gối yếu hoặc mất vững.
• Khớp bị mắc hoặc khóa khi di chuyển.
• Khó đi bộ hoặc leo cầu thang.
• Phạm vi vận động của đầu gối giảm dần.

Nếu tiếng kêu xuất hiện đột ngột sau chấn thương và đi kèm đau, sưng hoặc không thể chịu lực lên chân, người bệnh nên đi khám sớm.

Cách cải thiện tình trạng khớp gối kêu lục cục

Cách cải thiện khớp gối kêu lục cục khi vận động phụ thuộc vào nguyên nhân và các triệu chứng đi kèm. Nếu không có chấn thương nghiêm trọng, người bệnh có thể bắt đầu bằng việc điều chỉnh vận động, cân nặng và chế độ sinh hoạt hàng ngày.

Duy trì vận động phù hợp

Ít vận động hoàn toàn không phải cách tốt nhất để bảo vệ khớp gối. Ngược lại, hoạt động vừa sức giúp duy trì khả năng vận động và tăng cường sức mạnh của các nhóm cơ hỗ trợ đầu gối. Người bệnh có thể lựa chọn các hoạt động ít tạo áp lực lên khớp như đi bộ nhẹ, đạp xe hoặc tập các bài co duỗi phù hợp. Cường độ vận động nên được tăng từ từ. Nếu một động tác khiến đầu gối đau rõ hơn, nên giảm cường độ hoặc tạm dừng.

Duy trì cân nặng

Duy trì cân nặng phù hợp giúp giảm tải cho khớp gối trong các hoạt động hàng ngày. Đối với người thừa cân, giảm cân hợp lý có thể góp phần giảm áp lực cơ học lên đầu gối và hỗ trợ khả năng vận động. Việc kiểm soát cân nặng nên được thực hiện bằng cách kết hợp chế độ ăn cân bằng và vận động phù hợp thay vì áp dụng các biện pháp giảm cân quá nhanh.

Xây dựng chế độ ăn uống cân bằng

Một chế độ ăn đa dạng giúp cơ thể được cung cấp protein, vitamin, khoáng chất và các dưỡng chất cần thiết cho hệ cơ xương. Nên tăng cường rau xanh, trái cây, cá, trứng, sữa và các nguồn protein phù hợp. Đồng thời, hạn chế thực phẩm quá nhiều đường, chất béo bão hòa và đồ ăn chế biến sẵn. Không nên tự ý sử dụng lượng lớn canxi, vitamin D hoặc các sản phẩm bổ sung nếu chưa xác định cơ thể thực sự có nhu cầu.

Bổ sung dưỡng chất

Ngoài ăn uống đầy đủ, bổ sung thêm một số dưỡng chất là điều cần thiết để chăm sóc sức khỏe xương khớp. Glucosamine là một hợp chất tự nhiên tham gia vào quá trình hình thành các thành phần của sụn và mô liên kết, từ đó góp phần duy trì cấu trúc và chức năng của khớp.

Dựa trên nhu cầu bổ sung dưỡng chất cho xương khớp, Verasunshine Glucosamine kết hợp Glucosamine với NEM – protein tự nhiên từ màng mỏng trứng cùng các dược liệu như Huyết đằng, Cốt toái bổ, Bạch chỉ, Cây móng quỷ… . Công thức hướng đến hỗ trợ duy trì sức khỏe sụn khớp, sự linh hoạt và khả năng vận động khi sử dụng kết hợp với chế độ dinh dưỡng, vận động phù hợp.

Kết luận

Như vậy, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng khớp gối kêu lục cục khi vận động. Điều quan trọng bạn cần nắm rõ và biết cách để cải thiện tình trạng

Nếu bạn còn thắc mắc khớp gối kêu lục cục, hãy liên hệ với Dược phẩm Verasunshine qua hotline 1800 088 818 để được tư vấn chi tiết nhé!