Uống nhiều đồ ngọt có hại cho xương khớp không?

Uống đồ ngọt có hại cho xương khớp không là thắc mắc của rất nhiều người, nhất là những ai quen dùng trà sữa hoặc nước ngọt mỗi ngày. Sức khỏe xương khớp chịu ảnh hưởng đáng kể từ chế độ dinh dưỡng, và đường bổ sung là yếu tố thường bị bỏ qua.

Tổng quan về xương khớp

Khớp là cấu trúc gồm sụn, màng hoạt dịch, dây chằng và đầu xương, và mỗi thành phần đều cần được nuôi dưỡng liên tục. Sụn khớp không có mạch máu riêng nên phải nhận dưỡng chất khuếch tán từ dịch khớp, quá trình này khá chậm và dễ bị ảnh hưởng. Chế độ ăn nhiều đường, chất béo bão hòa và thực phẩm chế biến sẵn có thể làm tăng cân và duy trì tình trạng viêm mức độ thấp. Ngược lại, khẩu phần cân đối với đủ đạm, rau xanh và chất béo có lợi giúp giảm gánh nặng cho khớp. Vì vậy ăn uống nên được xem là một yếu tố nền tảng trong chiến lược bảo vệ xương khớp lâu dài.

Canxi và vitamin D là hai dưỡng chất quan trọng giúp duy trì mật độ xương và hạn chế nguy cơ loãng xương theo tuổi. Protein và collagen cung cấp nguyên liệu để cơ thể tổng hợp sụn, gân và dây chằng, những cấu trúc chịu lực chính của khớp. Glycosaminoglycan và acid hyaluronic là các thành phần của chất nền sụn và dịch khớp, có vai trò giữ nước và bôi trơn bề mặt khớp. Nước cũng cần thiết vì dịch khớp có thành phần chủ yếu là nước, và thiếu nước có thể làm giảm khả năng giảm chấn. Khi cơ thể thiếu các dưỡng chất này mà lại nạp thừa đường, khớp phải chịu đồng thời hai bất lợi.

Uống nhiều đồ ngọt có hại cho xương khớp không?

Câu trả lời là có, nếu đồ ngọt được sử dụng nhiều và duy trì thường xuyên trong thời gian dài. Một ly trà sữa thỉnh thoảng không gây hại đáng kể, nhưng thói quen hằng ngày có thể tác động qua nhiều cơ chế khác nhau.

Tăng phản ứng viêm

Lượng đường bổ sung dư thừa có thể kích hoạt các chất trung gian gây viêm như cytokine trong cơ thể. Tình trạng viêm mức độ thấp kéo dài làm tăng độ nhạy cảm của các mô quanh khớp với kích thích đau. Ở người đã có thoái hóa khớp, quá trình này thường đi kèm đau, cứng khớp vào buổi sáng và khó chịu khi vận động. Các nghiên cứu quan sát cho thấy mối liên quan giữa chế độ ăn nhiều đường và các dấu ấn viêm tăng cao. Tuy nhiên mối quan hệ này mang tính liên quan chứ chưa thể khẳng định là nguyên nhân trực tiếp trong mọi trường hợp.

Tăng áp lực lên khớp

Nước ngọt và trà sữa chứa nhiều năng lượng nhưng tạo cảm giác no rất thấp so với thức ăn đặc. Điều này khiến người dùng dễ nạp dư calo mà không nhận ra, dẫn đến tăng cân và tích lũy mỡ theo thời gian. Mỗi kilogram tăng thêm có thể làm lực tác động lên đầu gối khi đi lại tăng gấp nhiều lần. Sụn ở các khớp chịu lực như gối, hông và cột sống vì thế bị bào mòn nhanh hơn. Mô mỡ còn tiết ra các chất gây viêm, làm tình trạng tổn thương khớp thêm phức tạp.

Giảm đàn hồi sụn khớp

Khi đường huyết cao, đường có thể gắn không cần enzym vào protein, quá trình này được gọi là glycation. Sản phẩm của quá trình này là các hợp chất glycation bền vững, thường được gọi tắt là AGEs. AGEs tích tụ trong collagen khiến các sợi collagen liên kết chéo bất thường, trở nên cứng và kém đàn hồi. Vì sụn khớp dựa vào mạng lưới collagen để chịu lực và giảm xóc, sự thay đổi này có thể làm sụn dễ tổn thương hơn. Quá trình tích tụ AGEs tăng theo tuổi, nên người trung niên và cao tuổi càng cần kiểm soát lượng đường nạp vào.

Tăng nguy cơ gout

Nhiều loại nước ngọt và nước trái cây đóng chai được tạo ngọt bằng siro ngô giàu fructose. Quá trình chuyển hóa fructose tại gan làm tăng sản sinh acid uric, một sản phẩm thoái giáng của purin. Khi nồng độ acid uric máu vượt ngưỡng, tinh thể urat có thể lắng đọng ở khớp và gây cơn gout cấp. Cơn gout thường gây đau dữ dội, sưng nóng đỏ ở ngón chân cái, cổ chân hoặc đầu gối. Do đó người có tiền sử tăng acid uric nên đặc biệt hạn chế đồ uống chứa nhiều đường.

Xương thiếu dưỡng chất

Khi nước ngọt thay thế nước lọc hoặc sữa trong khẩu phần, lượng canxi và vitamin D nạp vào có thể giảm. Một số nghiên cứu dịch tễ ghi nhận mối liên quan giữa tiêu thụ nước ngọt có ga và mật độ xương thấp hơn. Kết quả này cần được diễn giải thận trọng vì còn chịu ảnh hưởng của lối sống và các yếu tố khác. Dù vậy, việc ưu tiên đồ uống nghèo dưỡng chất thay cho nguồn cung cấp khoáng chất vẫn là hướng không có lợi cho xương. Nhóm trung niên và người ít vận động là đối tượng cần lưu ý nhiều hơn.

Nên uống gì để chăm sóc sức khỏe xương khớp?

Giảm đồ ngọt không có nghĩa là phải kiêng khem nghiêm ngặt, mà là thay thế bằng những lựa chọn hợp lý hơn. Phần này đề xuất các loại đồ uống phù hợp và một giải pháp bổ sung dưỡng chất hỗ trợ khớp.

Uống đủ nước lọc

Nước là thành phần chính của dịch khớp, nên uống đủ nước giúp duy trì khả năng bôi trơn và giảm chấn. Người trưởng thành nên uống nước đều đặn trong ngày thay vì đợi đến khi khát mới bổ sung. Lượng nước cụ thể phụ thuộc vào thể trạng, khí hậu và mức độ hoạt động của mỗi người. Nước lọc cũng không chứa năng lượng nên giúp kiểm soát cân nặng, một yếu tố quan trọng với khớp chịu lực.

Sữa và đồ uống bổ sung canxi không đường

Sữa tươi không đường và sữa hạt giàu canxi giúp cung cấp khoáng chất cần thiết cho cấu trúc xương. Người dùng nên đọc kỹ bảng thành phần vì nhiều sản phẩm sữa đóng chai có thêm lượng đường đáng kể. Kết hợp với vitamin D từ ánh nắng buổi sáng hoặc thực phẩm sẽ giúp cơ thể hấp thu canxi tốt hơn. Đây là lựa chọn thích hợp thay cho các loại đồ uống chỉ cung cấp năng lượng mà thiếu vi chất.

Trà không đường

Trà xanh và các loại trà thảo mộc không đường chứa polyphenol, nhóm hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa. Việc thay trà sữa bằng trà nguyên chất giúp giảm đáng kể lượng đường và năng lượng nạp vào mỗi ngày. Nếu đã quen vị ngọt, bạn nên giảm dần lượng đường theo từng tuần để dễ duy trì thói quen mới. Cách làm này bền vững hơn so với việc cắt bỏ hoàn toàn đồ ngọt chỉ trong một thời gian ngắn.

Bổ sung dưỡng chất 

Bên cạnh việc điều chỉnh ăn uống, với những người đã có dấu hiệu đau mỏi, cứng khớp hoặc nghe tiếng lạo xạo khi cử động, việc bổ sung thêm dưỡng chất hỗ trợ là lựa chọn được nhiều người quan tâm. VeraSunshine Glucosamine là sản phẩm hỗ trợ xương khớp toàn diện, chứa thành phần Glucosamine, Màng vỏ trứng tự nhiên và 9 dược liệu Đông ý nên giúp hỗ trợ theo ba hướng:

• Hỗ trợ bôi trơn, nuôi dưỡng sụn khớp: nguồn màng vỏ trứng cung cấp glycosaminoglycan, acid hyaluronic và collagen, những thành phần góp phần giúp khớp cử động trơn tru và sụn giữ được độ đàn hồi.
• Hỗ trợ giảm đau, kháng viêm: phối hợp các dược liệu quen thuộc như Dây đau xương, Hy thiêm, Thiên niên kiện, Bạch chỉ, Cây móng quỷ, Huyết đằng và Ngưu tất, giúp giảm cảm giác khó chịu ở khớp.
• Hỗ trợ xương dưới sụn: Cốt toái bổ và Đỗ trọng góp phần hỗ trợ phần xương nằm dưới lớp sụn, nơi chịu lực trực tiếp mỗi khi vận động.

Xem thêm: Verasunshine Glucosamine – Hỗ trợ chăm sóc xương khớp

Kết luận

Đồ ngọt không phải nguyên nhân duy nhất gây bệnh xương khớp, nhưng dùng nhiều và kéo dài có thể làm khớp xấu đi. Giảm lượng đường bổ sung, uống đủ nước, vận động đều đặn và kiểm soát cân nặng là những bước nền tảng. Khi khớp đã có dấu hiệu xuống cấp, việc bổ sung dưỡng chất phù hợp có thể hỗ trợ thêm cho chế độ sinh hoạt.

Hãy liên hệ với Dược phẩm Vera Sunshine qua hotline 1800 088 818 để được tư vấ chi tiết nhé!