5 dấu hiệu thoái hóa khớp cần nhận biết sớm

Đau nhức, cứng khớp, vận động khó khăn là những vấn đề nhiều người gặp phải khi tuổi tác tăng lên hoặc khớp phải chịu áp lực kéo dài. Thoái hóa khớp tiến triển âm thầm nhưng có thể ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày nếu không được nhận biết, chăm sóc đúng cách.

Trong bài viết dưới đây, TS.BS. Nguyễn Đình Dũng, cố vấn chuyên môn của Dược phẩm Vera Sunshine sẽ giúp bạn nhận biết được dấu hiệu thoái hóa khớp và cách chăm sóc giúp cải thiện tình trạng.

Thoái hóa khớp là gì?

Thoái hóa khớp là bệnh lý mạn tính ảnh hưởng đến toàn bộ cấu trúc của khớp, trong đó có sụn khớp, xương dưới sụn, màng hoạt dịch và các mô liên quan. Quá trình này khiến sụn khớp dần suy giảm về chất lượng, khả năng chịu lực và độ trơn láng, từ đó ảnh hưởng đến khả năng vận động của khớp.

Thoái hóa khớp có thể xuất hiện ở nhiều vị trí trên cơ thể nhưng thường gặp ở khớp gối, khớp háng, bàn tay, cột sống và một số khớp chịu lực khác. Bệnh thường liên quan đến quá trình lão hóa, người thừa cân, từng bị chấn thương khớp hoặc thường xuyên vận động với cường độ cao.

Thoái hóa khớp là tình trạng tiến triển lâu dài và phần sụn đã tổn thương không dễ phục hồi hoàn toàn. Tuy nhiên, phát hiện sớm và chăm sóc khớp đúng cách có thể giúp kiểm soát triệu chứng, duy trì khả năng vận động và hạn chế ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

5 dấu hiệu phổ biến của thoái hóa khớp

Triệu chứng thoái hóa khớp có thể khác nhau tùy vị trí và mức độ tổn thương. Dưới đây là 5 dấu hiệu thường gặp nhất.

Đau khớp

Đau khớp là một trong những dấu hiệu điển hình của thoái hóa khớp. Ở giai đoạn đầu, cơn đau thường xuất hiện khi vận động hoặc chịu lực và có xu hướng giảm khi nghỉ ngơi.

Chẳng hạn, người bị thoái hóa khớp gối có thể đau khi đi bộ lâu, leo cầu thang, đứng lên ngồi xuống hoặc ngồi xổm. Khi bệnh tiến triển, tình trạng đau có thể xuất hiện thường xuyên hơn, kéo dài lâu hơn và ảnh hưởng đến cả những hoạt động sinh hoạt thông thường.

Cứng khớp

Cứng khớp thường xuất hiện sau khi ngủ dậy hoặc sau một khoảng thời gian ngồi, nằm và ít vận động. Người bệnh có thể cảm thấy khớp khó cử động ngay sau khi thức dậy hoặc cần vận động nhẹ một lúc mới cảm thấy linh hoạt hơn. Cứng khớp do thoái hóa thường kéo dài trong thời gian ngắn, khác với tình trạng cứng khớp kéo dài ở một số bệnh viêm khớp.

Khớp phát ra tiếng lạo xạo 

Khi cử động khớp, một số người có thể nghe hoặc cảm nhận thấy tiếng lạo xạo, lục cục hoặc răng rắc. Hiện tượng này có thể liên quan đến những thay đổi trong cấu trúc khớp, chẳng hạn như sự suy giảm của sụn và những thay đổi ở xương dưới sụn.

Tuy nhiên, tiếng kêu ở khớp đơn thuần không đồng nghĩa với thoái hóa khớp. Nếu tiếng kêu đi kèm đau, cứng khớp hoặc hạn chế vận động, bạn nên theo dõi và cân nhắc thăm khám.

Sưng khớp

Thoái hóa khớp có thể đi kèm tình trạng sưng quanh khớp hoặc cảm giác khớp căng, nặng và khó chịu, đặc biệt sau khi vận động nhiều.

Nguyên nhân có thể liên quan đến phản ứng của màng hoạt dịch và những thay đổi khác bên trong khớp. Nếu khớp đột ngột sưng nhiều, nóng đỏ hoặc đau dữ dội, không nên tự xác định đó là thoái hóa khớp mà cần được kiểm tra để loại trừ các nguyên nhân khác.

Hạn chế vận động

Khi khớp bị đau và cứng, phạm vi vận động có thể giảm dần. Người bệnh gặp khó khăn khi thực hiện những động tác trước đây vốn khá dễ dàng. Với thoái hóa khớp gối, các hoạt động như leo cầu thang, đứng lên từ ghế, ngồi xổm hoặc đi bộ trong thời gian dài có thể trở nên khó khăn. Ở thoái hóa khớp háng, người bệnh có thể khó xoay chân, bước đi hoặc thực hiện các động tác cần vận động khớp háng.

Thoái hóa khớp thường gặp ở vị trí nào?

Thoái hóa khớp có thể xảy ra ở nhiều khớp khác nhau. Một số vị trí phổ biến gồm:

Thoái hóa khớp gối

Khớp gối là một trong những vị trí thường bị thoái hóa do phải chịu tải trọng lớn và tham gia vào nhiều hoạt động hằng ngày.

Người bệnh thường đau khi đi bộ, leo cầu thang, đứng lên ngồi xuống hoặc vận động trong thời gian dài. Khớp cũng có thể cứng, kém linh hoạt và phát ra tiếng lạo xạo khi cử động.

Thoái hóa khớp háng

Thoái hóa khớp háng thường gây đau ở vùng bẹn, đùi hoặc quanh khớp háng. Cơn đau có thể xuất hiện khi đi lại, đứng lâu hoặc thực hiện các động tác xoay và gập háng.

Khi bệnh tiến triển, khả năng vận động của khớp háng có thể bị hạn chế đáng kể.

Thoái hóa khớp bàn tay

Thoái hóa khớp bàn tay thường gây đau, cứng và giảm khả năng vận động của các khớp ngón tay. Một số trường hợp có thể xuất hiện các vùng xương phát triển bất thường quanh khớp.

Thoái hóa cột sống

Thoái hóa có thể xảy ra ở cột sống cổ hoặc cột sống thắt lưng, gây đau và cứng vùng cổ, lưng. Nếu các thay đổi ở cột sống ảnh hưởng đến dây thần kinh, người bệnh có thể xuất hiện thêm triệu chứng đau, tê hoặc yếu lan theo đường đi của dây thần kinh.

Nguyên nhân phổ biến gây thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp là kết quả của nhiều yếu tố tác động lên cấu trúc khớp trong thời gian dài. Một số yếu tố thường gặp gồm:

Tuổi tác

Tuổi càng cao, khả năng duy trì và sửa chữa các mô trong khớp có xu hướng suy giảm. Theo thời gian, sụn khớp có thể dần mất đi độ đàn hồi, khả năng chịu lực và phục hồi sau những tổn thương nhỏ cũng giảm. Đồng thời, chất lượng xương dưới sụn và các cấu trúc hỗ trợ quanh khớp có thể thay đổi. Những biến đổi này khiến khớp dễ bị tổn thương hơn trước áp lực vận động hằng ngày, từ đó làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.

Thừa cân

Thừa cân làm tăng tải trọng lên các khớp chịu lực, đặc biệt là khớp gối, khớp háng và cột sống. Khi trọng lượng cơ thể tăng, các khớp phải chịu áp lực lớn hơn trong quá trình đi lại, đứng lên hoặc leo cầu thang. Tình trạng này kéo dài có thể làm tăng sự hao mòn của sụn khớp. Bên cạnh tác động cơ học, mô mỡ còn liên quan đến việc giải phóng một số chất trung gian có thể thúc đẩy tình trạng viêm, qua đó góp phần làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.

Chấn thương khớp

Chấn thương khớp có thể làm tổn thương sụn, dây chằng hoặc các cấu trúc giúp khớp vận động ổn định. Sau chấn thương, nếu cấu trúc hoặc cơ học của khớp bị thay đổi, lực tác động lên bề mặt khớp có thể không còn được phân bổ đều như trước. Khi khớp phải chịu tải bất thường trong thời gian dài, sụn khớp có thể bị tổn thương dần, làm tăng nguy cơ thoái hóa, kể cả khi chấn thương đã xảy ra từ nhiều năm trước.

Vận động quá mức

Khớp cần được vận động thường xuyên, nhưng việc sử dụng khớp quá mức cũng có thể làm tăng áp lực lên các cấu trúc bên trong khớp. Những hoạt động lặp đi lặp lại, mang vác nặng hoặc tập luyện cường độ cao trong thời gian dài có thể tạo ra nhiều lực tác động lên sụn và các mô quanh khớp. Đặc biệt, nguy cơ có thể cao hơn khi vận động sai kỹ thuật, không có thời gian phục hồi hoặc khớp đã tồn tại tổn thương từ trước.

Yếu tố di truyền 

Di truyền có thể ảnh hưởng đến chất lượng sụn khớp, cấu trúc xương hoặc cách khớp chịu và phân bổ lực khi vận động. Một số người có đặc điểm cấu trúc khớp khiến bề mặt khớp chịu lực không đồng đều, từ đó dễ bị tổn thương theo thời gian. Ngoài ra, các bệnh lý hoặc bất thường tại khớp như biến dạng khớp, tổn thương sụn hay một số bệnh viêm khớp cũng có thể làm thay đổi cấu trúc và chức năng khớp, góp phần thúc đẩy quá trình thoái hóa.

Khi nào thoái hóa khớp nên đi khám?

Thoái hóa khớp thường tiến triển từ từ và không phải trường hợp nào cũng gây biến chứng nghiêm trọng. Tuy nhiên, tình trạng này cần được lưu ý khi các triệu chứng ngày càng rõ hoặc ảnh hưởng nhiều đến khả năng vận động. Bạn nên thăm khám khi:

• Đau khớp kéo dài hoặc ngày càng tăng, đặc biệt khi nghỉ ngơi vẫn đau hoặc đau ảnh hưởng đến giấc ngủ.
• Cứng khớp thường xuyên, khiến việc co duỗi hoặc vận động khớp trở nên khó khăn.
• Khả năng vận động giảm rõ rệt, gặp khó khăn khi đi lại, leo cầu thang, đứng lên hoặc ngồi xuống.
• Khớp sưng, nóng hoặc đau nhiều, nhất là khi các triệu chứng xuất hiện đột ngột hoặc kéo dài.
• Khớp phát ra tiếng lạo xạo, lục cục kèm đau, đặc biệt khi tình trạng ngày càng thường xuyên.
• Khớp bị biến dạng hoặc mất vững, khiến việc đứng, đi lại hoặc thực hiện các hoạt động hằng ngày gặp nhiều khó khăn.
• Đau và hạn chế vận động kéo dài, khiến người bệnh phải giảm đáng kể các hoạt động thể chất và sinh hoạt thường ngày

Cách chăm sóc và hỗ trợ xương khớp

Bên cạnh thăm khám khi xuất hiện triệu chứng bất thường thoái hóa khớp, duy trì lối sống khoa học giúp giảm áp lực lên khớp và hỗ trợ khả năng vận động.

Duy trì cân nặng hợp lý

Kiểm soát cân nặng giúp giảm áp lực lên các khớp chịu lực, đặc biệt là khớp gối và khớp háng. Người thừa cân nên kết hợp chế độ ăn uống phù hợp với vận động để duy trì cân nặng ổn định.

Tập luyện phù hợp

Duy trì vận động đều đặn giúp tăng cường sức mạnh cơ bắp, hỗ trợ sự ổn định của khớp và duy trì khả năng vận động. Nên ưu tiên các bài tập vừa sức như đi bộ, đạp xe, bơi hoặc các bài tập tăng cường cơ.

Duy trì tư thế đúng

Tư thế phù hợp khi làm việc, ngồi, đứng và mang vác giúp hạn chế áp lực không cần thiết lên hệ thống xương khớp. Đặc biệt, người thường xuyên làm việc tại bàn nên thay đổi tư thế và vận động nhẹ sau thời gian ngồi lâu.

Xây dựng chế độ ăn uống cân bằng

Chế độ ăn uống đa dạng giúp cung cấp protein, vitamin và khoáng chất cần thiết cho cơ thể, đồng thời hỗ trợ duy trì sức khỏe xương khớp. Nên ưu tiên rau xanh, trái cây, cá, trứng, các loại đậu, sữa và những thực phẩm giàu dưỡng chất trong khẩu phần hằng ngày.

Bên cạnh đó, nên hạn chế thực phẩm nhiều đường, chất béo bão hòa và các món ăn chế biến sẵn. Việc duy trì chế độ ăn phù hợp cũng góp phần kiểm soát cân nặng, từ đó giảm áp lực lên các khớp chịu lực.

Bổ sung dưỡng chất hỗ trợ sụn khớp

Bên cạnh chế độ ăn uống, một số dưỡng chất có thể được bổ sung nhằm hỗ trợ quá trình chăm sóc xương khớp. Glucosamine là một trong những dưỡng chất thường được quan tâm bởi đây là thành phần tham gia vào cấu trúc của các mô liên kết, trong đó có sụn khớp. Việc bổ sung Glucosamine thường được hướng đến mục tiêu hỗ trợ duy trì cấu trúc và chức năng của sụn khớp, đồng thời hỗ trợ khả năng vận động của khớp.

Để đáp ứng nhu cầu chăm sóc xương khớp mỗi ngày Verasunshine Glucosamine được xây dựng với công thức kết hợp Glucosamine, NEM –  protein tự nhiên từ màng mỏng trứng cùng các dược liệu như Dây đau xương, Cốt toái bổ, Hy thiêm, Móng quỷ, Bạch chỉ và Huyết đằng.

Sự kết hợp này hướng đến hỗ trợ sức khỏe sụn khớp, duy trì sự linh hoạt và khả năng vận động, phù hợp với nhu cầu chăm sóc xương khớp hằng ngày. Sản phẩm có thể được sử dụng song song với chế độ dinh dưỡng cân bằng và thói quen vận động phù hợp để duy trì sức khỏe xương khớp lâu dài.

Kết luận

Thoái hóa khớp có thể ảnh hưởng đến vận động và sinh hoạt nếu tiến triển kéo dài. Chủ động chăm sóc xương khớp, duy trì lối sống khoa học và thăm khám khi có dấu hiệu bất thường giúp bảo vệ sức khỏe khớp lâu dài.

Nếu bạn có thắc mắc về thoái hóa khớp, liên hệ với Dược phẩm Verasunshine qua hotline 1800 088 818 để được tư vấn chi tiết nhé!