5 nguyên nhân cứng khớp buổi sáng khi ngủ dậy

Cứng khớp buổi sáng khi ngủ dậy là tình trạng khá phổ biến, có thể khiến bạn cảm thấy khó co duỗi tay chân, vận động kém linh hoạt hoặc đau nhức tại các khớp. Tình trạng này đôi khi chỉ kéo dài vài phút nhưng cũng có thể là dấu hiệu liên quan đến một số bệnh lý xương khớp.

Trong bài viết này,

TS.BS. Nguyễn Đình Dũng, cố vấn chuyên môn của Dược phẩm Verasunshine sẽ giải đáp chi tiết nguyên nhân, dấu hiệu và cách cải thiện tình trạng cứng khớp buổi sáng khi ngủ dậy

Cứng khớp buổi sáng là gì? 

Cứng khớp buổi sáng là cảm giác các khớp trở nên kém linh hoạt, khó vận động sau một thời gian nghỉ ngơi, thường rõ rệt nhất ngay sau khi thức dậy. Bạn có thể cảm thấy khớp bị căng cứng, khó co duỗi hoặc cần vận động một lúc mới trở lại bình thường.

Tình trạng cứng khớp trong thời gian ngắn có thể xuất hiện do khớp ít vận động trong nhiều giờ khi ngủ. Tuy nhiên, nếu cứng khớp thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm đau, sưng, nóng khớp và hạn chế vận động, đây có thể là dấu hiệu của vấn đề xương khớp cần được lưu ý.

Nguyên nhân gây cứng khớp buổi sáng khi ngủ dậy

Cứng khớp sau khi ngủ dậy có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác nhau. Trong đó, tuổi tác, bệnh lý xương khớp, thói quen vận động và sinh hoạt là những nguyên nhân thường được quan tâm.

Các bệnh lý viêm khớp

Một số bệnh lý viêm khớp có thể gây đau, sưng và cứng khớp, đặc biệt sau thời gian nghỉ ngơi kéo dài.

• Viêm khớp dạng thấp: Đây là bệnh tự miễn mạn tính có thể ảnh hưởng đến nhiều khớp, thường gặp ở bàn tay, cổ tay, bàn chân và các khớp khác. Người bệnh có thể xuất hiện đau, sưng và cứng khớp, đặc biệt vào buổi sáng.
• Thoái hóa khớp: Thường liên quan đến quá trình tổn thương và thay đổi cấu trúc khớp theo thời gian. Người bị thoái hóa khớp có thể gặp đau, cứng khớp và hạn chế vận động. Các vị trí thường bị ảnh hưởng gồm khớp gối, khớp háng, bàn tay và cột sống.
• Viêm khớp vảy nến: Có thể xuất hiện ở người mắc bệnh vảy nến hoặc có yếu tố gia đình liên quan. Các biểu hiện thường gặp gồm đau, sưng, cứng khớp và có thể kèm theo sưng toàn bộ ngón tay hoặc ngón chân.
• Viêm cột sống dính khớp: Đây là bệnh viêm khớp chủ yếu ảnh hưởng đến cột sống và khớp cùng chậu. Người bệnh có thể bị đau và cứng vùng lưng, đặc biệt sau khi nghỉ ngơi hoặc ngủ dậy.

Tuổi tác

Tuổi tác là một trong những yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe xương khớp. Khi cơ thể bước vào quá trình lão hóa, cấu trúc và chức năng của cơ, xương, sụn và các mô liên quan đến khớp cũng có những thay đổi.

Sụn khớp có thể dần suy giảm về chất lượng, cơ bắp giảm sức mạnh và khả năng vận động không còn linh hoạt như trước. Những thay đổi này có thể khiến cảm giác cứng khớp sau một thời gian nghỉ ngơi xuất hiện rõ hơn.

Đây cũng là lý do người lớn tuổi thường dễ gặp tình trạng cứng khớp vào buổi sáng hơn so với người trẻ.

Ít vận động hoặc duy trì một tư thế quá lâu

Nếu duy trì một tư thế quá lâu, một số vùng khớp và cơ có thể cảm thấy căng cứng sau khi thức dậy.

Tình trạng tương tự cũng có thể xảy ra ở những người thường xuyên ngồi làm việc trong thời gian dài, ít vận động hoặc không thay đổi tư thế thường xuyên.

Việc duy trì vận động phù hợp trong ngày có thể giúp cơ thể linh hoạt hơn và hạn chế tình trạng cứng khớp do ít vận động.

Tư thế ngủ không phù hợp

Tư thế ngủ cũng có thể ảnh hưởng đến cảm giác của cơ thể sau khi thức dậy. Chẳng hạn, nằm đè lên một bên tay trong thời gian dài có thể gây cảm giác tê, căng hoặc khó chịu tại vùng tay và khuỷu tay.

Bên cạnh đó, tư thế ngủ không thoải mái có thể khiến một số nhóm cơ và khớp chịu áp lực kéo dài. Khi thức dậy, bạn có thể cảm thấy cơ thể nặng nề hoặc khó vận động trong những phút đầu tiên.

Chế độ dinh dưỡng chưa cân bằng

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tổng thể, trong đó có hệ cơ xương khớp. Chế độ ăn thiếu đa dạng, không cung cấp đủ các nhóm chất cần thiết trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến sức khỏe cơ thể.

Dấu hiệu cứng khớp buổi sáng khi thức dậy

Mỗi người có thể cảm nhận tình trạng cứng khớp khác nhau. Một số dấu hiệu thường gặp gồm:

Đau nhức hoặc khó chịu tại khớp

Cảm giác đau nhức có thể xuất hiện cùng tình trạng cứng khớp. Mức độ đau phụ thuộc vào nguyên nhân và tình trạng sức khỏe của từng người.

Một số người chỉ cảm thấy khớp căng cứng nhẹ, trong khi những trường hợp khác có thể xuất hiện đau rõ rệt khi bắt đầu vận động.
Khó co duỗi 

Khi khớp bị cứng, bạn có thể gặp khó khăn trong các hoạt động quen thuộc như co duỗi ngón tay, đứng lên ngồi xuống, gập người hoặc đi lại.

Thông thường, nếu nguyên nhân chỉ liên quan đến việc ít vận động trong thời gian ngắn, cảm giác cứng có thể giảm dần khi bạn bắt đầu vận động nhẹ nhàng.

Cứng khớp kéo dài trong nhiều giờ

Thời gian cứng khớp là một yếu tố đáng lưu ý. Cứng khớp kéo dài trong thời gian ngắn và nhanh chóng cải thiện sau khi vận động thường khác với tình trạng cứng khớp kéo dài hàng giờ.

Nếu thường xuyên bị cứng khớp buổi sáng trong thời gian dài, đặc biệt khi kèm đau hoặc sưng khớp, bạn nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Cứng khớp buổi sáng sau khi ngủ dậy có nguy hiểm không?

Cứng khớp buổi sáng không phải lúc nào cũng là dấu hiệu nguy hiểm. Trong một số trường hợp, cảm giác cứng chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn sau khi thức dậy và cải thiện khi cơ thể bắt đầu vận động.

Tuy nhiên, bạn không nên chủ quan nếu tình trạng này kéo dài hoặc thường xuyên tái phát. Đặc biệt, cứng khớp kèm sưng, nóng, đỏ, đau nhiều, hạn chế vận động hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày có thể cần được kiểm tra.

Thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và có hướng chăm sóc, điều trị phù hợp nếu cần thiết.

Cách cải thiện tình trạng cứng khớp buổi sáng

Để chăm sóc sức khỏe xương khớp và hạn chế cảm giác cứng khớp sau khi thức dậy, bạn có thể áp dụng một số biện pháp sau:

Vận động nhẹ nhàng sau khi thức dậy

Bạn không nên vận động mạnh ngay khi vừa thức giấc. Thay vào đó, hãy bắt đầu bằng những động tác nhẹ như co duỗi ngón tay, xoay cổ tay, cổ chân, gập duỗi đầu gối hoặc xoay vai.

Dành vài phút vận động nhẹ giúp cơ thể chuyển dần từ trạng thái nghỉ ngơi sang hoạt động.

Duy trì tập luyện đều đặn

Đi bộ, bơi, đạp xe hoặc thực hiện các bài tập phù hợp có thể giúp duy trì sức mạnh cơ bắp và khả năng vận động.

Nếu đang gặp vấn đề về xương khớp, bạn nên lựa chọn hình thức vận động phù hợp với thể trạng và tránh tập luyện quá sức.

Điều chỉnh tư thế ngủ

Hãy lựa chọn tư thế ngủ thoải mái và hạn chế duy trì một tư thế gây áp lực lên khớp trong thời gian dài.

Nếu thường xuyên thức dậy với cảm giác đau hoặc tê ở một vị trí nhất định, bạn nên chú ý điều chỉnh tư thế ngủ và theo dõi triệu chứng.

Xây dựng chế độ ăn uống cân bằng

Một chế độ ăn đa dạng giúp cung cấp các dưỡng chất cần thiết cho cơ thể. Bạn nên ưu tiên rau xanh, trái cây, cá, trứng, sữa, các loại hạt và nguồn protein phù hợp.

Bên cạnh đó, nên hạn chế thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhiều đường và chất béo không lành mạnh.

Bổ sung dưỡng chất hỗ trợ chăm sóc xương khớp

Bên cạnh chế độ ăn uống và vận động, việc bổ sung dưỡng chất phù hợp là điều cần thiết để chăm sóc xương khớp.

Glucosamine là thành phần thường được quan tâm trong các sản phẩm hỗ trợ chăm sóc sụn khớp. Khi lựa chọn sản phẩm bổ sung, bạn nên tìm hiểu kỹ thành phần, nguồn gốc và sử dụng theo hướng dẫn.

Verasunshine Glucosamine kết hợp Glucosamine và NEM – protein tự nhiên từ màng mỏng trứng cùng các thành phần thảo dược như Dây đau xương, Cốt toái bổ, Hy thiêm, Móng quỷ, Bạch chỉ, Huyết đằng. Sự kết hợp này giúp hỗ trợ làm trơn ổ khớp, chăm sóc sụn khớp và hỗ trợ giảm cảm giác đau nhức, cứng khớp liên quan đến các vấn đề xương khớp.

Việc bổ sung dưỡng chất nên kết hợp với chế độ ăn uống, vận động và lối sống phù hợp. Sản phẩm bổ sung không thay thế thuốc điều trị và không thay thế chỉ định của bác sĩ.

Khi nào cần thăm khám?

Bạn nên cân nhắc thăm khám nếu tình trạng cứng khớp buổi sáng:

• Thường xuyên xuất hiện và kéo dài trong nhiều ngày.
• Kéo dài lâu sau khi thức dậy hoặc ngày càng nghiêm trọng.
• Đi kèm đau, sưng, nóng hoặc đỏ tại khớp.
• Làm hạn chế khả năng co duỗi và vận động.
• Xuất hiện cùng tình trạng mệt mỏi hoặc các triệu chứng bất thường khác.
• Ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

Bác sĩ có thể dựa trên triệu chứng, tiền sử sức khỏe và kết quả kiểm tra để xác định nguyên nhân gây cứng khớp.

Kết luận

Cứng khớp buổi sáng khi ngủ dậy có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ việc ít vận động, tư thế ngủ, tuổi tác đến các bệnh lý như viêm khớp và thoái hóa khớp. Vì vậy, bạn nên theo dõi thời gian, mức độ cứng khớp và những triệu chứng đi kèm.

Nếu bạn còn thắc mắc về cứng khớp buổi sáng sau khi ngủ dậy, hãy liên hệ với Dược phẩm Vera Sunshine để được tư vấn chi tiết nhé