6 nguyên nhân gây viêm khớp thường gặp

Viêm khớp là tình trạng có thể gây đau, sưng, cứng khớp và ảnh hưởng đến khả năng vận động trong sinh hoạt hằng ngày. Xác định đúng nguyên nhân sớm giúp lựa chọn hướng chăm sóc và điều trị phù hợp, đồng thời hạn chế nguy cơ tổn thương khớp kéo dài.

Trong bài viết dưới đây, TS.BS. Nguyễn Đình Dũng, cố vấn chuyên môn của Dược phẩm Vera Sunshine, sẽ giúp bạn biết rõ hơn về 6 nguyên nhân gây viêm khớp thường gặp và cách cải thiện tình trạng.

Tổng quan về viêm khớp

Viêm khớp là tình trạng xảy ra khi một hoặc nhiều cấu trúc của khớp xuất hiện phản ứng viêm. Tùy nguyên nhân, tình trạng viêm có thể ảnh hưởng đến sụn khớp, màng hoạt dịch hoặc các mô xung quanh khớp.

Một số biểu hiện viêm khớp thường gặp gồm:

• Đau khớp: Cơn đau có thể xuất hiện khi vận động hoặc ngay cả khi nghỉ ngơi, tùy nguyên nhân và mức độ viêm.
• Sưng khớp: Vùng khớp bị viêm có thể sưng do phản ứng viêm hoặc tích tụ dịch quanh khớp.
• Nóng tại khớp: Vùng da quanh khớp có thể nóng hơn so với khu vực xung quanh do phản ứng viêm.
• Cứng khớp: Khớp có cảm giác khó cử động, đặc biệt thường rõ hơn sau khi nghỉ ngơi hoặc vào buổi sáng.
• Hạn chế vận động: Đau, sưng và cứng khớp có thể khiến phạm vi vận động của khớp bị giảm.

Viêm khớp không chỉ liên quan đến tuổi tác mà còn có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân như chấn thương, nhiễm khuẩn, rối loạn chuyển hóa hoặc bệnh lý tự miễn. Xác định đúng nguyên nhân giúp lựa chọn phương pháp chăm sóc và điều trị phù hợp.

6 nguyên nhân gây viêm khớp thường gặp

Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây viêm khớp, nhưng thường gặp là 6 nguyên nhân sau:

Tổn thương sụn khớp

Sụn khớp là lớp mô trơn bao phủ đầu xương, có tác dụng giảm ma sát và hỗ trợ khớp vận động linh hoạt. Khi sụn bị tổn thương hoặc hao mòn theo thời gian, bề mặt khớp trở nên kém trơn láng, làm tăng ma sát giữa các đầu xương trong quá trình vận động.

Tổn thương sụn kéo dài có thể làm thay đổi cấu trúc và chức năng của khớp, đồng thời kích hoạt các phản ứng viêm tại vùng khớp bị ảnh hưởng. Người bệnh có thể cảm thấy đau, cứng khớp, giảm khả năng vận động, đặc biệt khi khớp phải chịu tải hoặc vận động nhiều.

Chấn thương khớp

Khớp có thể bị tổn thương do va đập, té ngã, vận động sai tư thế hoặc các hoạt động thể thao. Những chấn thương như bong gân, trật khớp, tổn thương dây chằng, sụn chêm có thể ảnh hưởng đến nhiều cấu trúc bên trong và xung quanh khớp.

Sau chấn thương, cơ thể sẽ tạo ra phản ứng viêm nhằm đáp ứng với tổn thương mô. Vì vậy, vùng khớp bị ảnh hưởng có thể xuất hiện đau, sưng, nóng và hạn chế vận động. Nếu tổn thương không được xử lý phù hợp hoặc khớp tiếp tục chịu áp lực, tình trạng viêm và tổn thương khớp có thể kéo dài.

Nhiễm khuẩn tại khớp

Viêm khớp nhiễm khuẩn xảy ra khi vi khuẩn hoặc các tác nhân gây nhiễm trùng xâm nhập vào bên trong khớp. Tác nhân gây bệnh có thể theo đường máu từ một ổ nhiễm trùng khác trong cơ thể hoặc xâm nhập trực tiếp sau chấn thương, phẫu thuật.

Khi bị nhiễm khuẩn, hệ miễn dịch được kích hoạt để chống lại tác nhân gây bệnh, từ đó tạo ra phản ứng viêm tại khớp. Người bệnh thường có biểu hiện đau và sưng khớp rõ rệt, khớp nóng, khó vận động và có thể kèm theo sốt. Đây là tình trạng cần được thăm khám và điều trị y tế sớm để hạn chế nguy cơ tổn thương khớp.

Tinh thể lắng đọng trong khớp

Một số bệnh lý có thể khiến các tinh thể hình thành và tích tụ trong khớp. Khi các tinh thể này tiếp xúc với mô khớp, hệ miễn dịch có thể nhận diện chúng như yếu tố bất thường và kích hoạt phản ứng viêm.

Bệnh gút là ví dụ điển hình, xảy ra khi nồng độ acid uric trong cơ thể tăng cao, tạo điều kiện hình thành tinh thể urat tại các khớp. Các đợt viêm do tinh thể có thể xuất hiện đột ngột với biểu hiện đau dữ dội, sưng, nóng và đỏ tại khớp bị ảnh hưởng.

Viêm màng hoạt dịch

Màng hoạt dịch là lớp mô nằm ở mặt trong của bao khớp, có nhiệm vụ sản xuất dịch khớp giúp bôi trơn và hỗ trợ các bề mặt khớp chuyển động. Khi màng hoạt dịch bị kích thích hoặc tổn thương, phản ứng viêm có thể xảy ra tại cấu trúc này.

Màng hoạt dịch bị viêm có thể dẫn đến tăng tiết dịch, khiến khớp sưng và gây cảm giác đau, căng hoặc cứng khớp. Viêm màng hoạt dịch có thể xuất hiện do chấn thương, nhiễm khuẩn hoặc liên quan đến các bệnh lý viêm khớp khác.

Bệnh lý tự miễn

Hệ miễn dịch có nhiệm vụ bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh. Tuy nhiên, trong một số bệnh tự miễn, hệ miễn dịch có thể nhận diện nhầm các mô khỏe mạnh của cơ thể là yếu tố cần tấn công, từ đó gây ra phản ứng viêm kéo dài.

Viêm khớp dạng thấp là một ví dụ điển hình. Tình trạng viêm thường ảnh hưởng đến màng hoạt dịch và có thể xảy ra ở nhiều khớp, gây đau, sưng, cứng khớp và hạn chế vận động. Nếu không được kiểm soát phù hợp, tình trạng viêm kéo dài có thể gây tổn thương cấu trúc khớp.

Cách cải thiện tình trạng viêm khớp

Tùy nguyên nhân và mức độ viêm khớp, phương pháp cải thiện sẽ khác nhau. Bên cạnh việc thăm khám và tuân thủ hướng dẫn điều trị khi cần thiết, duy trì lối sống khoa học và chăm sóc khớp đúng cách có thể góp phần hỗ trợ khả năng vận động và sức khỏe khớp.

Duy trì vận động phù hợp

Vận động thường xuyên giúp duy trì độ linh hoạt của khớp, tăng cường sức mạnh cơ bắp và hỗ trợ khả năng vận động. Những hình thức vận động ít tạo áp lực lên khớp như đi bộ, bơi, đạp xe hoặc các bài tập tăng cường sức mạnh ở mức phù hợp có thể được lựa chọn tùy theo thể trạng.

Tuy nhiên, khi khớp đang đau hoặc sưng nhiều, không nên cố gắng vận động với cường độ cao. Việc điều chỉnh thời gian và mức độ tập luyện giúp hạn chế tạo thêm áp lực lên vùng khớp đang bị ảnh hưởng.

Duy trì cân nặng hợp lý

Cân nặng có liên quan trực tiếp đến áp lực mà các khớp chịu trọng lượng như khớp gối và khớp háng phải chịu trong quá trình đứng, đi lại hoặc vận động. Khi trọng lượng cơ thể tăng, áp lực cơ học lên những khớp này cũng có thể tăng theo.

Duy trì cân nặng phù hợp thông qua chế độ ăn uống cân đối và vận động thường xuyên có thể giúp giảm bớt áp lực lên khớp, từ đó hỗ trợ khả năng vận động và chăm sóc sức khỏe khớp lâu dài.

Xây dựng chế độ dinh dưỡng cân đối

Dinh dưỡng đóng vai trò cung cấp năng lượng và các dưỡng chất cần thiết cho hoạt động, duy trì và phục hồi các mô trong cơ thể. Một chế độ ăn đa dạng nên đảm bảo đầy đủ protein, vitamin, khoáng chất và các nhóm dưỡng chất cần thiết cho hệ cơ xương khớp.

Bên cạnh lựa chọn thực phẩm phù hợp, uống đủ nước cũng là thói quen quan trọng. Nước tham gia vào nhiều hoạt động của cơ thể và là thành phần của dịch khớp, vì vậy duy trì đủ nước góp phần hỗ trợ môi trường thuận lợi cho hoạt động của khớp.

Bổ sung dưỡng chất 

Trong trường hợp chế độ ăn uống chưa cung cấp đầy đủ một số dưỡng chất, việc bổ sung từ các sản phẩm phù hợp có thể được cân nhắc. Trong đó, Glucosamine là một thành phần thường có trong các sản phẩm hỗ trợ chăm sóc sụn khớp và mô liên kết.

Glucosamine là một hợp chất tự nhiên có trong cơ thể và tham gia vào quá trình hình thành một số thành phần của sụn và các mô liên kết. Vì vậy, dưỡng chất này thường được sử dụng với mục đích hỗ trợ duy trì sức khỏe sụn khớp và khả năng vận động.

Verasunshine Glucosamine là sản phẩm chăm sóc xương khớp toàn diện với sự kết hợp của Glucosamine và Protein tự nhiên từ màng mỏng trứng cùng các dược liệu đông Y như Dây đau xương, Huyết đằng, Cốt toái bổ, Cây móng quỷ, Bạch chỉ… giúp nuôi dưỡng sụn khớp, giảm tình trạng khô cứng khớp và giúp hỗ trợ giảm đau khi viêm khớp và thoái hóa khớp.

Tuy nhiên sản phẩm không phải là thuốc và không thay thế các thuốc điều trị, bạn nên tuân thủ uống thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ nhé!

Kết luận

Viêm khớp có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau. Nhận biết sớm nguyên nhân, kết hợp lối sống khoa học và bổ sung dưỡng chất phù hợp có thể góp phần chăm sóc sức khỏe khớp và duy trì khả năng vận động.

Nếu bạn còn thắc mắc về viêm khớp